Dáárdie tyd van die maand

0
12
liefde_met_passie.jpg

Met ’n normale menstruasie is ’n vrou sewe dae onrein. Enigiemand wat aan haar raak, is die res van die dag onrein. Enigiets waarop sy lê of sit gedurende die sewe dae, is onrein. Enige persoon wat aan haar bed raak of aan iets waarop sy gesit het, moet sy klere was en hom bad. Hy is die res van die dag onrein. As iemand aan iets raak wat op haar bed lê of aan iets waarop sy gesit het, is hy ook die res van die dag onrein. As ’n man dit sou waag om met haar geslagsgemeenskap te hê, word haar onreinheid op hom oorgedra en is hyself ook onrein. Enige bed waarop hy lê, is ook onrein.

(Lev. 15: 19-24)

’n Onverantwoordelike vertolking van tekste soos hierdie het gemaak dat mense vandag nog steeds wanopvattings oor seks en menstruasie het. Baie mans en vrouens met ’n sterk Christelike agtergrond is dikwels oortuig dat dit sonde is om met ’n vrou seks te hê terwyl sy menstrueer. Daar is ook nog êrens in ons agterkop mos die gedagte dat menstruasie “vuil” (of “onrein”) is. Party ma’s vertel nog steeds vir hulle dogters dat hulle “siek” is as hulle menstrueer en vermaan hulle om dan nie te swem of aan ander sport deel te neem nie. Natuurlik is menstruasie ’n normale deel van vrouwees en nie ’n siekte nie, al voel baie vroue daardie week nie vreeslik lekker nie!

Onrein is nie vuil nie

Ons moet hier eerstens verstaan dat die Bybelse begrip “onreinheid” niks met “vuilheid” te doen nie. ’n Mens kan “onrein” wees terwyl jy silwerskoon is. Die term “onreinheid” is ’n godsdienstige term en het sekere seremoniële implikasies gehad. Met higiëniese en sanitêre toestande het dit niks te make gehad nie.

Sielkundiges, antropoloë, teoloë en ander geleerdes het al probeer verduidelik waarom die antieke mens menstruasie as “onrein” beskou het. Sommige redeneer dat dit gebore is uit die man se vrees vir kastrasie. Om gemeenskap met ’n vrou te hê en bloed op sy geslagsorgaan te sien sou vir mans angswekkend wees. Ander redeneer weer dat vrouens hulle menstruasie kon gebruik om mans te manipuleer in ’n samelewing wat geheel en al deur die mans gedomineer is. Soms word suiwer biologiese redes aangevoer. Die kans dat ’n vrou tydens menstruasie swanger kan raak, is gering. Die feit dat daar nie tydens menstruasie seksueel verkeer word nie, verhoog die kans dat seks ná menstruasie sal plaasvind wanneer die vrou ovuleer. Dit sou die kans op swangerskap vergroot, wat belangrik was in ’n samelewing wat nog nie deur ’n bevolkingsontploffing geteister was nie.

[pagebreak]

Die aanneemlikste verduideliking is egter dat die mens in die Bybelse tyd as ’n geslote sisteem beskou is. ’n Mens se liggaam is amper as ’n soort houer gesien waarin en waaruit daar niks mag vloei nie. Daarom was daar soveel reinheidswette wat nagekom moes word wanneer ’n mens eet (oftewel iets “instop” in hierdie houer). Net so is dit as “onrein” beskou as daar iets uit hierdie liggaam (oftewel “houer”) ontsnap, soos wanneer ’n man semen verloor het tydens ’n “nat droom” (Lev. 15:16) of tydens gemeenskap (Lev. 15:18). Wanneer ’n vrou menstrueer, is dit nog veel erger aangesien sy dan bloed verloor wat uiters noodsaaklik is vir lewe. Om bloed te verloor het vir die antieke mens sterk ’n ooreenkoms met die dood gedra. Om liggaamsvloeistof te verloor het ook beteken dat die mens lewenskrag verloor.

’n Slim set met menstruasie

Dit is nogal interessant om te sien hoe pragtig die motief van die onreinheid van die vrou wat menstrueer in die verhaal van Jakob (Gen. 31) ingeweef word. Jakob het nie sy skoonpa Laban ingelig dat hy van hom af gaan wegtrek nie. Ragel, Jakob se vrou, het voordat hulle vlug eers haar pa se afgodsbeeldjies gaan steel. Daarop het Laban vir Jakob en sy trekgeselskap agternagesit. Toe hy hulle inhaal, het hy al hulle besittings deurgesoek vir sy afgodsbeeldjies. Ragel het egter die afgodsbeeldjies gevat, dit onder die kameelsaal weggesteek en daarop gaan sit. Toe Laban by Ragel kom, sê sy net vir hom: “Pa moet tog nie vir my kwaad word nie, want ek kan nie vir Pa opstaan nie: ek is siek, soos dit maar elke maand met ’n vrou gaan.” (Gen. 31:35)

Kyk net na die pragtige aanwending van ironie in hierdie verhaal. Die beeldjies is eintlik gesteel om die reisgeselskap te beskerm, en nou moet die beeldjies self beskerm word. Maar dit het ook ’n spotklank: ’n vrou wat “onrein” is, sit bo-op hierdie “heilige” afgodsbeeldjies! Dit beteken natuurlik dat hierdie afgode nou ook onrein is. Watter skande!

Desperaat gebloei

Die beskouing oor die “onreinheid” van die vrou wat menstrueer, neem ’n interessante wending in die Nuwe Testament. Ons lees in Lukas 8 van ’n vrou wat twaalf jaar lank aan bloedvloeiing gely het. Sy het alles wat sy gehad het, aan dokters uitgegee in haar soeke na genesing, maar niemand kon haar gesond maak nie. Terwyl Jesus op pad was na Jaïrus se huis, het hierdie vrou nadergekom en stilletjies van agter af aan die soom van Jesus se klere geraak. Die bloedvloeiing het onmiddellik opgehou.

[pagebreak]

Jy as vrou sal jou die stormagtige emosies in hierdie vrou se gemoed kan voorstel: sy beleef die wonder dat sy genees is van ’n toestand wat haar kragte getap het, maar sy weet ook presies wat haar daad beteken het. Met haar optrede het sy ’n Joodse rabbi, ’n heilige persoon, onrein gemaak. Sy sou as ’n gesonde vrou daar wegstap, maar sy kon onmoontlik vrede in haar gemoed gehad het. Juis daarom maak Jesus haar optrede openbaar. Hy dring daarop aan om te weet wie aan Hom geraak het. Ons lees dat toe die vrou sien dat Jesus weet dit was sy, sy van angs gebewe en voor Hom neergeval het. En daar voor al die mense vertel sy Hom hoekom sy aan Hom gevat het, en hoe sy onmiddellik gesond geword het.

In vrede en vry

En wat doen Jesus? Hy stuur haar weg met die woorde: “Dogter, jou geloof het jou gered. Gaan in vrede!” Jesus skenk haar volkome vrede. So kry sy veel meer as wat sy verwag het. Sy het na Jesus toe gekom om van haar uitmergelende toestand bevry te word. Die antieke Joodse wette het ook nie haar las ligter gemaak nie. Toe sy dus genesing van haar probleem ontvang het, was sy tevrede om van Jesus af weg te gaan, selfs as dit sou beteken dat haar gemoed vol van onvrede was oor die gevolge van haar optrede. Maar Jesus was nie hiermee tevrede nie. Hy wou haar volkome vry maak en gee haar daarom ook sy vrede.

Jesus se ontmoeting met die menstruerende vrou bly een van die pragtigste demonstrasies van die omvang van die bevryding wat Hy aan vroue bied. Hy steur hom nie aan die Ou-Testamentiese seremoniële wette nie. Dit pla Hom nie dat Hy, die Heilige, deur ’n sogenaamde “onrein” vrou aangeraak is nie. Hy stuur haar weg met genesing in haar liggaam en met vrede in haar gemoed. Dit is mos hierdie selfde Jesus wat soveel kere die skrifgeleerdes en Fariseërs tereggewys het oor hul beheptheid met seremoniële wette. Met ’n skitterende beeld sê Jesus dat hulle vir Hom lyk soos mense wat die grootste moeite aan die dag lê om ’n kleine ou muggietjie in hulle beker uit te skud, terwyl hulle terselfdertyd ’n grote kameel insluk.

Jesus het ons met sy boodskap van seremoniële wette bevry. Geen vrou is onrein as sy menstrueer nie. Christenvroue (en -mans) hoef nie meer met skuldgevoelens te loop as hulle seks het terwyl die vrou menstrueer nie. Laat elke vrou haar vryheid voluit geniet, ook dáárdie tyd van die maand.