’n Ander sienswyse

Ben Viljoen

Ek merk onlangs ‘n artikel in ‘n plaaslike koerant oor ene Kommandant-Generaal Ben Viljoen. Geskiedenis het nog altyd my belangstelling geprikkel en omdat Kommandant-Generaal Ben Viljoen eintlik vir my onbekend is, lees ek verder.

Kommandant-Generaal Ben Viljoen was in die Anglo-Boere oorlog betrokke. Hy was ook ‘n lid van die Transvaalse Volksraad. Maar hoekom is Kommandant-Generaal Ben Viljoen dan vandag minder bekend as van die ander Boere generaals?

Die skrywer van die artikel beskryf Ben Viljoen as ‘n man wat nie altyd saam met die stroom geswem het nie. Hy was soort van ‘n moderne Boer met ‘n eie sienswyse vir oplossings vir die probleme van die tyd. Omdat hy nie bloot die hoofstroom se sienswyse beaam het nie, is hy op die kantlyn geskuif en sy betrokkenheid by die Anglo-Boere oorlog het nie met dieselfde erkenning as dié van die ander generaals gepaard gegaan nie. Kort na afloop van die oorlog het hy na Mexico en die Verenigde State van Amerika emigreer, waar hy goeie vriende van beide lande se presidente geword het.

Dit is nie altyd maklik om ons sienswyse oor bepaalde aspekte te verander nie. Ons opvoeding, omgewing, beroep, ensovoorts speel ‘n bepalende rol om ons denkwyse vas te maak. Raad, hoeveel waarheid daarin ookal mag steek, des te meer van iemand waarvan ons minder hou of wat van ‘n ander kultuur, taal of ouderdom is, word nie altyd maklik aanvaar nie. Soms maak die goed bedoelde raad net té seer en verkies ons om die raad summier te verban.        

Jesus het ook tydens sy tyd op aarde die sienswyse van die Farrisiërs en ander mense wat nog aan die wette van Moses probeer klou het, probeer verander. Die feit dat Jesus van ‘n nederige dorpie afkomstig was, Hy die seun van ‘n skrynwerker was en waarhede verkondig het wat direk met hulle ingeprente religieuse idees ingedruis het, het veroorsaak dat hulle nie al te bereid was om hulle sienswyse dienooreenkomstig sy prediking te verander nie.

Ek vind dat verandering meestal oor tyd plaasvind. Ons kan ‘n stuk waarheid hoor of sien, maar omdat die inligting vreemd klink of lyk, aanvaar ons dit nie dadelik nie. Die saad is egter gesaai. Ons bereidwilligheid om die saad water te gee (daaroor na te dink, nog vrae te vra, navorsing te doen, ens) gaan bepaal hoe lank ons gaan neem om te verander op grond van die nuutgevonde waarheid. Ek moet net toegewyd (committed) wees tot die groeiproses.  

Iemand het al by geleentheid gesê dat jy eers ‘n ander persoon moet probeer verstaan voordat jy jou standpunt oordra. Dit vereis derhalwe ‘n bereidwilligheid om te luister met ‘n ontvanklike hart.  Dat ek verklaar dat ek nie alles van alles weet nie. Dat ek selfs by ‘n voorskoolse kind iets kan leer.