Seks vang ’n man

0
16
liefde_met_passie.jpg

Kom luister gou eers na hierdie storie hoe ’n vrou ’n man gevang het deur haar seksualiteit fyn te gebruik:

Rut se skoonma Naomi het vir haar gesê: “My dogter, dit is my verantwoordelikheid om vir jou ’n heenkome te soek sodat dit met jou goed kan gaan. Kyk, Boas saam met wie se werksters jy gewerk het, is mos familie van ons. Hy dors vannag gars op die dorsvloer. Was jou, maak jou mooi en trek jou netjies aan en gaan na die dorsvloer toe. Moenie dat hy jou gewaar voordat hy klaar geëet en gedrink het nie. Wanneer hy gaan slaap, sorg dat jy weet waar hy gaan lê. Dan gaan jy soontoe en kruip by sy voete in. Hy sal jou dan sê wat jy moet doen.”

Toe antwoord Rut: “Ek sal doen wat u gesê het.”

Sy het na die dorsvloer toe gegaan en alles gedoen wat haar skoonma vir haar gesê het. Nadat Boas geëet en gedrink het, was hy baie vrolik en het hy langs die mied gaan lê. Rut het toe stilletjies gekom, sy voete oopgemaak en by sy voete ingekruip. Toe hy in die middel van die nag wakker skrik en omdraai, was hy baie verbaas toe hy ’n vrou by sy voete gewaar.

Hy vra toe vir haar: “Wie is jy?” en sy antwoord: “Ek is Rut, ek is van u afhanklik, en u is my losser; neem my nou onder u beskerming.”

Hy sê toe: “Mag die Here jou seën, my dogter! Wat jy nou doen, naamlik dat jy agter geen jongman, arm of ryk, aanloop nie, is baie beter as die liefde wat jy aan die begin aan jou skoonma bewys het. Moet nou nie verder bekommerd wees nie, my dogter. Alles wat jy my vra, sal ek doen, want al die mense weet dat jy ’n goeie vrou is. Dit is waar dat ek jou losser is, maar nou is dit ook so dat daar ’n ander losser is wat nader familie is as ek. Slaap vannag hier. As hy dan môreoggend bereid is om as jou losser op te tree, goed, maar as hy nie wil nie, sal ek so seker as die Here leef, as losser optree. Bly hier tot môreoggend.”

Sy het toe by sy voete bly lê tot die oggend, maar voordat dit lig genoeg was om iemand te herken, het sy opgestaan, “want,” het Boas gesê,

[pagebreak]

“dit moenie bekend word dat ’n vrou na die dorsvloer toe gekom het nie.” Hy het ook gesê: “Bring die tjalie wat jy om het en hou dit oop.”

Sy het dit oopgehou, en hy het ses en twintig kilogram gars vir haar daarin afgemeet en dit op haar rug getel. Hy is toe stad toe, en sy het na haar skoonma toe gegaan.

Sy vra toe vir Rut: “Hoe het dit toe gegaan, my dogter?”

Sy het haar vertel wat Boas alles vir haar gedoen het en gesê: “Hy het vir my hierdie ses en twintig kilogram gars gegee, want hy het gesê ek mag nie met leë hande by my skoonma aankom nie.”

Naomi sê toe.: “Wag maar en kyk wat nou gaan gebeur, my dogter. Die man sal beslis nie vandag rus voordat die saak afgehandel is nie.”

(Rut 3)

Die boek Rut is ’n pêrel in wêreldliteratuur, ’n treffende voorbeeld van die Joodse verhaalkuns. Dit is ook ’n boek wat tot jou as moderne vrou kan spreek. Die hoofkarakters is immers twee vroue in omstandighede wat moontlik met dié van meer as een vrou vandag ooreenstem.

In die Afrikaanse Bybel (nes in die Griekse Ou Testament) staan die boek Rut net na Rigters. Die antieke geskiedskrywer Josefus reken selfs dat Rigters en Rut eintlik tot een boek behoort. In die Hebreeuse Bybel staan Rut egter net voor Hooglied. As ons deur ons Afrikaanse Bybel blaai en al die verhale van ’n dapper Gideon en ’n onverskrokke Simson in die boek Rigters gelees het, is dit ’n welkome verfrissing om by die verhaal van twee dapper vroue, Naomi en Rut, uit te kom. Hulle word ook sterk op die voorgrond geplaas. Ons is gewoond daaraan dat daar na die vrou verwys word as “die vrou van So-en-so”, maar in Rut 1:3 is dit die man Elimelek wat bekend gestel word as “Naomi se man”. Dit alles wys net tot watter mate hierdie boek oor die vrou handel!

Kom ons gaan loer ’n bietjie af wat Rut en Boas alles daar op die dorsvloer aanvang (Rut 3). Maar eers moet ons ’n bietjie meer te wete kom oor die agtergrond van die verhaal, anders gaan hierdie “stout” dorsvloertoneel nie vir ons sin maak nie.

Krisis en kans

In die eerste verse van die boek Rut word daar onmiddellik ’n krisissituasie geskets: daar was hongersnood in Betlehem in Juda en Naomi, haar man Elimelek en hulle twee seuns moes ’n heenkome in Moab gaan soek.

[pagebreak]

’n Ruk nadat hulle hulle daar gevestig het, is Elimelek oorlede. In die volgende tien jaar is Naomi se twee seuns, wat met Moabitiese vrouens getrou het, ook dood. Naomi het alleen met haar skoondogters in die vreemde land agtergebly. Die een skoondogter, Orpa, het later na haar eie mense teruggegaan.

Die res van die boek vertel wat Naomi en Rut gedoen het om hulle situasie te beredder. Hulle verknies hulle nie oor hulle lot nie, maar hulle beplan en doen iets daadwerkliks om die probleem op te los. Ons sien ook hoe God die inisiatief van hierdie twee vroue seën. Daar word eintlik net een keer direk na die handeling van God verwys (Rut 4:13); in die res van die boek word dit op ’n baie indirekte wyse beskryf.

Naomi (en Rut) se eerste stap was om terug te gaan na die land Juda toe. Daar aangekom, besluit Rut om uit te spring en vir haar en Naomi are op ’n land te gaan optel. Soos God dit beskik het, het sy by die land van Boas, een van hulle familielede, uitgekom. Daar het sy en Boas mekaar ook vir die eerste keer raakgeloop. Reeds met hierdie ontmoeting kan ons liefdesvonkies sien spat (lees gerus hoofstuk 2 van die boek Rut). Toe Rut dié aand teruggaan na haar skoonma, vertel sy alles wat die dag gebeur het, en veral hoe goedgesind Boas teenoor haar was.

Dinge by die dorsvloer

Nou kom ons by hoofstuk 3, wat hierbo aangehaal is, en waar ons Naomi en Rut op hulle beste sien. Hulle gaan sit en beplan haarfyn hoe hulle Boas gaan nadertrek as ’n man vir Rut. Naomi, die vrou vol lewenservaring, gee vir Rut wyse raad. Dit is duidelik dat sy presies weet hoe ’n man se kop (en veral sy kliere!) werk. Rut voer op haar beurt alles presies uit net soos Naomi voorgestel het, of altans, amper net soos sy voorgestel het! Beide Naomi en Rut is deeglik bewus van die mag wat ’n vrou tot haar beskikking het as sy haar seksualiteit gebruik en hulle weet wat is ’n man se swakste plek. Naomi se raad en Rut se optrede is vol seksuele ondertone.

Naomi is hoegenaamd nie skynheilig nie. Sy sê openlik vir Rut dat sy dit as haar plig beskou om vir Rut ’n man te vind. Naomi weet baie goed hoe om vroulike seksualiteit aan te wend vir die bereiking van daardie doel.

[pagebreak]

Sy sê dat Rut haar moet gaan was en netjies aantrek en dan dorsvloer toe moet gaan. Dit lyk inderdaad of sy selfs al stilletjies gaan uitvind het wat Boas se bewegings sou wees, want hoe anders kon sy weet waar hy hom sou bevind. Dit alles wys na ’n vrou wat beplan en presies weet waarheen sy mik.

Naomi se verdere raad aan Rut is om te wag totdat Boas klaar geëet en gedrink het voordat sy op hom toeslaan. Die rede is natuurlik dat Rut moet wag tot Boas in die regte luim is – en sy weerstand die swakste is. Rut moet dan stilletjies by Boas se voete gaan inkruip. Die hele hoofstuk wat oor hierdie dorsvloertoneel handel, is egter swaar gelaai met seksuele sinspelings. Die Hebreeuse woord wat hier met “voete” vertaal word, is dikwels gebruik as eufemisme vir ’n man se geslagsdele (kyk byvoorbeeld Jesaja 7:20 in die OAV).

Selfs Naomi se raad dat “Boas jou sal sê wat jy moet doen”, is eroties gekleur. Dit is nogal interessant dat Rut hierdie stukkie raad nie presies navolg nie, want Rut wag toe glad nie dat Boas vir haar moet sê wat om te doen nie. Sy neem die inisiatief en sê vir hom wat hý moet doen: “Ek is Rut, ek is van u afhanklik, en u is my losser; neem my nou onder u beskerming.” Letterlik staan daar in Hebreeus: “Brei dan u vleuel oor u dienares uit, want u is die losser.” Ook hierdie woorde is suggestief, want dit impliseer dat Boas haar as vrou moet neem en by haar ’n kind moet verwek. Dit is immers wat van ’n losser verwag is kragtens die Ou-Testamentiese wet.

Daar is nog talle ander seksuele toespelings in die Hebreeuse teks. Daar staan byvoorbeeld dat Boas langs die “mied” gaan lê het. Die woord wat met “mied” vertaal word, dra ook die ander betekenis van “vroulike skaamdele”. Voorts lees ons dat Boas in die middel van die nag wakker geskrik en “omgedraai het”. Hierdie sin kan ook vertaal word met “Boas het vooroor gebuig” (soos in die OAV), en Boas se “buiging” oor Rut kan ook ’n seksuele betekenis dra.

Het hulle, of het hulle nie?

Nietemin, nadat Boas ingestem het om as Rut se losser op te tree, moedig hy haar aan om daar by hom op die dorsvloer te bly lê. Vroeg die volgende oggend sê hy sy moet opstaan voordat dit lig genoeg is om deur iemand herken te word.

[pagebreak]

Of hy iets het om weg te steek, sal net hy en Rut weet. Rut is toe terug na Naomi. Rut het vir Naomi alles vertel wat Boas vir haar gedoen het. ’n Mens kan die Hebreeus hier ook vertaal met “wat Boas alles aan haar gedoen het” – en so kan ook hierdie opmerking dalk ’n seksuele sinspeling bevat.

Rut vertel ook dat Boas gesê het dat sy nie met leë hande by haar skoonma mag aankom nie. Hiervan weet ons, die lesers, niks nie. Dit is nie deur die skrywer aan ons vermeld toe hy ons toegelaat het om ’n rukkie lank vir Rut en Boas op die dorsvloer af te loer nie. Daarmee wil hy dalk te kenne gee dat hy beslis nie alles wat op die dorsvloer gedoen en gesê is, verklap het nie.

’n Mens kan byna die selftevredenheid op Naomi se gesig sien toe sy hoor hoe haar plan uitgewerk het en sy sê dan: “Wag maar en kyk wat nou gaan gebeur, my dogter. Die man sal nie vandag rus voordat die saak afgehandel is nie.” Sy was ook nie verkeerd nie. Naomi ken ’n man inderdaad deur en deur.

In die laaste hoofstuk van die boek Rut sien ons dat Naomi en Rut se plan presies uitgewerk het. Rut en Boas is getroud en ’n seun is vir hulle gebore. Hulle het hom Obed genoem. Groot was Ouma Naomi se vreugde toe sy hierdie seuntjie op haar skoot kon tel (Rut 4:6).

Maar nou het ons nog nie die vraag beantwoord nie: Het Rut en Boas op die dorsvloer seks gehad of nie? Die antwoord is eenvoudig: Ons weet nie. Die skrywer van die boek Rut wil ons nie vertel nie. Hy speel egter doelbewus met die dubbele betekenis van woorde. Hy sprinkel suggesties en laai die hele atmosfeer op die dorsvloer met erotiek. Hy hou ons aan die raai, dit is deel van sy verteltegniek. En dít is deels verantwoordelik vir die sukses van hierdie pragtige verhaal wat opgeteken staan in die boek Rut.

Geseënde inisiatief

Die gedeelte wat hierbo aangehaal is, is ’n pragtige demonstrasie van die mag wat ’n vrou besit wanneer sy weet hoe om haar seksualiteit aan te wend. Naomi en Rut het vir Boas om hulle pinkie gedraai. Boas was geheel en al ’n slagoffer van hulle haarfyn beplanning. Niemand sal dit betwis dat die karakters wat in die boek Rut die sterkste na vore kom, Naomi en Rut is nie.

[pagebreak]

Maar wat is die betekenis van hierdie verhaal? Kan ons nou aflei dat ’n vrou wat alleen is en ’n lewensmaat soek, net maar hoef uit te gaan en by ’n ander man in die bed te gaan klim as hy in ’n goeie luim is? Darem nie. In die eerste plek moet ons onthou dat ons Naomi en Rut se optrede nie kan meet aan die hand van Nuwe-Testamentiese norme nie. Hulle het in ’n groot mate opgetree op gesag van sekere Ou-Testamentiese wette.

Die skrywer spel ook nie vir ons uit wat daar op die dorsvloer gebeur het nie en daarom spreek hy ook nie ’n oordeel uit oor wat Rut gedoen het nie. Dit is deel van sy verhaaltegniek. Wat egter wel vir ons duidelik gemaak word, is dat waar die mens aksies loods wanneer sy in ’n krisis verkeer, God haar tegemoet kom, en haar ondernemings kan seën. Sonder God se hulp sal dit natuurlik steeds ’n nuttelose poging bly. Eintlik is dit die hoofboodskap van die boek Rut, naamlik dat daar ’n noue verband bestaan tussen menslike inisiatief en aktiwiteit aan die een kant, en die Here se seën aan die ander kant. ’n Mens kan amper sê dat die mens ’n medewerker van God is. Aan die einde van die boek Rut sien ons hoe Naomi en Rut se optrede, en daarmee saam God se seën op hulle inisiatief, vrugte opgelewer het. In die laaste hoofstuk lees ons dat elke krisis opgelos is. Dit wys dat ’n  mens nie net moet sit en wag as jy in ’n krisis verkeer nie. Jy moet self ook iets aan jou situasie, maar jy kan deurentyd weet dat God by jou is. Dit is binne hierdie raamwerk dat Naomi en Rut optree en hulle seksualiteit gebruik om uit hulle krisis te ontsnap.

Die verhaal van Naomi en Rut kan wel vir elke vrou as voorbeeld dien van die mag van vroulike seksualiteit. Dit is ’n Godgegewe talent wat ’n vrou reg of verkeerd kan aanwend. Sy wend dit verkeerd aan wanneer sy buite God se riglyne daarmee woeker. Maar Naomi en Rut het voortdurend binne God se voorskrifte gebly, en op die ou einde het hulle vir hulself daarmee lewensgeluk gekoop. Natuurlik kon hulle dit nie doen sonder God se seën nie.