Uit mislukking groei sukses

138

As stigter en voorsitter van die globale Mergon Groep en Mergon Stigting, is sakeman Francois van Niekerk min gepla oor geld, status en sukses. Wat jy daarmee doen, is wat eintlik saak maak.

Mislukking was jou grootste keerpunt. Hoe so?

Ek was baie jare lank in die korporatiewe wêreld, maar het nooit juis van die politiek in hierdie omgewing gehou nie. Dit het my op ouderdom 40 die ondeurdagte besluit laat neem om my eie rigting in te slaan.

As ek terugkyk, was dit eintlik onverantwoordelik om sonder geld of sakekennis ’n besigheid te begin. Dit was ’n daaglikse stryd net om te oorleef, en na ’n paar maande het dit gelyk of ons maar liewer moet handdoek ingooi.

Groot was ons verligting toe ’n belangrike bestelling in hierdie kritieke tyd deurkom… maar die vreugde was van korte duur. Die kliënt het gebel met die woorde: “Ja, ons gaan by julle koop, maar nie nou nie. Eers met die nuwe begroting, volgende jaar.”

Net daar het ek besef die einde het nou ’n werklikheid geword. Die teleurstelling en vrees vir die donker toekoms wat wag, het my ’n heel ander uitkyk op die lewe gegee.

Hoe het jy die randjie van die afgrond hanteer?

Goed en sleg. Ek het baie alleen gevoel – sonder ’n enkele plan of strategie – en besluit toe dat dit dalk sou help om die kliënt persoonlik te gaan sien.

Die Landbank-gebou in Pretoria was op my pad. Snaaks hoe ’n mens skielik op God wil vertrou as jyself nie meer kan nie.

My geloofsverhouding was maar flouerig, maar die gedagte het by my opgekom dat baie boere sekerlik net hier, voor die einste gebou, ’n gebed doen voordat hulle daarbinne hulle saak gaan bepleit.

En so, op die sypaadjie onder ’n boom, bid ek toe en vra vir hulp.

Die erns van die situasie het my genoop om ekstra gewig by my versoek te sit… en daarom bied ek toe dertig persent van die besigheid aan indien Hy my sou help.

Tot vandag toe kry ek skaam oor my poging om met die Skepper te onderhandel! Om boonop ’n aandeel in ’n bankrot saak te belowe was geen positiewe geskenk nie. Dit was ’n belediging.

Jy het gehoop jou belofte sou ’n verskil maak?

Eers lank daarna het ek geleer welvaartsgodsdiens bestaan nie. Ons hoef nie, en moenie gee of beloftes maak sodat ons iets in ruil kan ontvang nie. ’n Mens kan nie genade koop nie. Dit word vir ons gegee uit onverdiende guns.

Ek weet vandag daar het niks spesifieks onder die boom gebeur nie, maar op ’n geestelike vlak het daar wel ’n wonderlike ding plaasgevind wat my hele lewensloop, en dié van duisende ander mense, permanent verander het.

Dit was ’n hemelse ingryping. Iemand baie groter en magtiger as ek het die leisels van ’n hopelose situasie oorgeneem en betrokke begin raak.

Niks sou ooit weer dieselfde wees nie.

Hoe het dit julle situasie verander?

Ek het gevoel soos ’n man op pad na sy doodsvonnis. Daar was geen uitkomkans nie. En tog… by die kliënt aangekom, hoor ek myself vra: “So, julle wil die toerusting koop, maar eers oor ’n paar maande? Kan ek dit nie intussen aan julle verhuur nie?” Dít, terwyl ons besigheid nog nooit enigiets aan enigiemand verhuur het nie.

Tot my groot verbasing het die kliënt dadelik ingestem; en al was dit nie die einde van ons probleme nie, het dit nuwe deure en moontlikhede oopgemaak wat uiteindelik tot ongekende groei in die besigheid sou lei.

Ons het nie net ’n bestaanskrisis en talle ander sake-uitdagings daarna oorleef nie, maar ook uitgebrei om ’n internasionale groep te word wat besigheid doen in tien verskillende sektore oor Afrika, Australië, Brittanje, Europa en die VSA.

Niks hiervan was deur my toedoen nie. Ek en my span was net die instrument in die Bouer se hand; en dit is hoe ons onsself vandag steeds sien.

Was dit nie maar net jou eie idee nie?

Dis ’n vraag waaroor mense gereeld wonder. Die feit is: Ek was kniediep in die moeilikheid en ek het geen plan gehad nie.

Partymaal weet ’n mens net in jou hart dat sekere dinge nie deur jou eie toedoen tot stand gekom het nie.

Eerlike selfkennis is ’n goeie begin om tot hierdie besef te kom. Ek is maar net ’n gemiddelde mens met geen uitstaande kenmerke wat daarop dui dat ek ’n globale besigheid self op die been sou kon bring nie.

Hoekom het die Here dan gekies om dit namens my te doen? Hoekom is my gebed so besonder ruim beantwoord, en ’n hopelose situasie heeltemal omgekeer om iets groots te word?

Ek het steeds nie al die antwoorde nie, maar ek verstaan wel ’n paar dinge beter. Soos dat Hy groot genot daaruit put om menslike mislukking in sukses te verander.

Jy het al vroeg-vroeg belangrike sakelesse geleer.

Besigheid gaan oor meer as net geld, het ek lank terug al geleer. My grootwordjare in die Paarl was gelukkig, al was ons arm. My pa het geboer, maar om ons gesin se inkomste aan te vul het hy ook ’n plaaswinkel langs die plaashuis bedryf. Dit is hier, agter die houttoonbank, waar ek geleer het dat goeie besigheid oor vertroue en integriteit gaan. En dat jou optrede teenoor ander mense nooit deur klas of status beïnvloed moet word nie.

Ek het dit op die harde manier geleer toe my pa my eendag van die winkel af huis toe gevat het om ’n goeie pak slae te gaan gee, omdat ek ’n ongevoelige opmerking teenoor ’n swanger plaaswerkster gemaak het. Ná my loesing moes ek weer die hele pad terug om om verskoning te gaan vra. Niemand is beter as ’n ander nie. Jy moet almal respekteer, het my pa my geleer.

Toe volg geestelike lesse as volwasse besigheidsman?

Ek het agtergekom dat die Here verkies om te reageer op ’n mens se onvoorwaardelike erkenning van jou swakhede. Ken jou plek. Werk aan jou geloofsverhouding en moenie jou eie waarde oorskat nie. Die eie ek was nog nooit goed vir ’n verhouding nie.

Verder het ek geleer dat ons, as koningskinders, toegang tot onmeetlike krag het. As bekeerde word jy eintlik ’n “koninklike familielid”, en kry jy toegang tot ’n sentrale kragbron. Ongelowiges geniet nie hierdie voorreg nie.

Mergon se pad van groei en seën gaan eintlik glad nie oor my nie, maar oor wat Hy kies om deur hierdie besigheid te doen. Dit word gebruik om ander mense te dien.

Ek is nederig dankbaar dat ek en my kollegas bloot as rentmeesters hierdie belangrike doelwit kan ondersteun.

Mergon doen sake heeltemal anders as die norm?

Die naam Mergon is van twee Griekse woorde afgelei wat “doeltreffende uitbreiding van die koninkryk van God” beteken. Dis ons sakemissie.

Destyds het ek besef dat my “aanbod” eintlik ’n gelofte was, en dat die Here geloftes baie ernstig opneem. Ek het ’n onafhanklike trust geregistreer waarin die beloofde persentasie geplaas is. Oor die jare, soos ons besigheid geseën is, het dié syfer meer as verdubbel.

Die Here het dus, volgens wetgewing en aanvaarde handelspraktyke, die beherende aandeelhouer van die Mergon Groep geword – die een wat aandeelhouersbesluite moet neem. Ons lê dit voor in gebed. Sommige mense beskou dit as vreemd, maar dit het deel van ons sakemodel geword.

Ons grootste uitdaging is om te wag vir ’n antwoord. Tog ervaar ons keer op keer hoe Sy tydsberekening baie beter is as ons eie menslike begrip. Hy doen dinge radikaal anders. Op ’n nuwe manier.

Ondanks jou groot sukses is jy ’n nederige man.

Leierskap en nederigheid is aan mekaar verbind, glo ek. Ware leiers dien altyd die mense oor wie hulle aangestel is – onvoorwaardelik en met selflose visie en integriteit.

Die behoefte om mag oor ander uit te oefen is myns insiens die grootste uitdaging wat oorkom moet word as jy ’n leier in jou gesin, by die werk of in jou gemeenskap wil wees.

Vir my is opregte Christenskap die beste voorbeeld van hoe mag en leierskap uitgeoefen moet word. Vergelyk maar die paradokse:

Wees lief vir jou vyand; dis beter om te gee as om te ontvang; en om te lewe moet jy aan jouself sterwe…

Hoe meer jy ingestel raak op nederigheid, hoe groter word jou vermoë om magsug teë te staan.

Die uitdaging is om ’n balans te vind tussen die twee pole van selfbelangrikheid aan die een kant en nederigheid aan die ander kant.

Die skrywer CS Lewis het dit uitstekend opgesom met die woorde: “True humility is not thinking less of yourself; it is thinking of yourself less.”

Lees meer oor Francois se getuienis in sy boek, Doing business with Purpose … from success to significance. doingbusinesswithpurpose.com.